Historia samorządu gminy Mrozy

  • Drukuj zawartość bieżącej strony
  • Zapisz tekst bieżącej strony do PDF
27 maja 2020

27 maja 1990 r. odbyły się pierwsze wolne wybory do rad gmin. Przypadająca w tym roku 30 rocznica tego wydarzenia skłania do wspomnień i rozmów o historii samorządu. Krótko przypomnijmy historię administracyjną gminy Mrozy.

 

Już za rządów dynastii Książąt Mazowieckich dzisiejsze tereny gminy Mrozy znalazły się w zasięgu dwóch obszarów administracyjnych, t.j. ziemi czerskiej, która swoją nazwę przyjęła od książęcej siedziby w Czersku n/Wisłą i ziemi liwskiej z siedzibą w Liwie. Granica między tymi ziemiami przebiegała wzdłuż rzeki Trytwa – rzeki przepływającej przez Mrozy, znanej również pod nazwą Witówka II. W XVI w. na północy dzisiejszej gminy z książęcego nadania zakładano wsie szlacheckie, takie jak Kruki, Skrzeki, Zbrożki (Skrzeki i Zbrożki tworzą obecnie wieś Gójszcz) zaś na południu na prawie magdeburskim lokowano miasta: Kuflew (1526 r.) oraz Jeruzal (pierwotnie Żeliszew -1533 r.) i wokół nich koncentrowano całe życie społeczne oraz gospodarcze. Wiek XVII i XVIII to wojny polsko-szwedzkie, kryzysy społeczne, powstania chłopskie, osłabienie gospodarcze i w końcu rozbiory Polski. W wyniku tych wydarzeń upadły miasta Kuflew i Jeruzal.

Od 1807 r. nasze tereny należały do utworzonego przez Napoleona I Księstwa Warszawskiego. To właśnie w Księstwie Warszawskim pojawiają się pierwsze na ziemiach polskich zalążki administracji samorządowej, wywodzącej się z prawa francuskiego. Istniejąca wówczas gmina oznaczała wieś lub kilka wsi należących do jednego właściciela ziemskiego. Po klęsce Napoleona w 1815 r. rozpoczęło się panowanie cesarskie i m.in. stopniowa reorganizacja gmin wiejskich. W 1864 r. został wydany ukaz o urządzaniu gmin wiejskich. Została powołana gmina wiejska zbiorowa, którą tworzyły gromady (wsie), w liczbie nawet kilkunastu, obszary dworskie (folwarki i dwory właścicieli ziemskich) a po pozbawieniu praw miejskich licznych miasteczek także osady. W tym czasie zarysowują się granice gminy Łukówiec z siedzibą w Latowiczu oraz gminy Kuflew z siedzibą w Woli Rafałowskiej, z których później została utworzona dzisiejsza gmina Mrozy.

W 1922 r. zlikwidowano gminę Łukówiec a utworzono gminę Jeruzal. Gmina Kuflew pozostała bez zmian za wyjątkiem przeprowadzonych drobnych korekt granic. Gminy z tego okresu  posiadają zarówno wójta, radę gminy jak i zebranie gminne. Wójt jednak jako organ wykonawczy podlegał starostom i wojewodom. Ustawa scaleniowa z 1933 r. wprowadziła zarząd gminy z wójtem na czele kontrolowany przez radę gminy.

W 1944 r. rozpoczął się trwający przeszło 45 lat okres Polskiej Rzeczpospolitej Ludowej. Z przedwojennych gmin zostały utworzone gminne i gromadzkie rady narodowe. W 1954 r. na naszych terenach zostały utworzone gromady w Jeruzalu, Kuflewie, Grodzisku i Mrozach.

Gminy powróciły do administracyjnej rzeczywistości w 1973 r. W tym roku narodziła się gmina Mrozy w granicach znanych do dzisiaj z siedzibą w miejscowości Mrozy. W jej skład weszły tereny dawnych gmin Kuflew i Jeruzal. Gminy po 1973 r. miały niewiele wspólnego z samorządnością lokalnych społeczności, ale mimo to stanowiły podstawę wspólnot terytorialnych powołanych po 1989 r.

W dniu 8 marca 1990 r. została uchwalona ustawa o samorządzie gminnym, w rozumieniu której gmina, to nie jedynie jednostka administracyjna, ale przede wszystkim wspólnota samorządowa oraz zamieszkałe przez nią terytorium. Wspólnota, która posiada osobowość prawną i samodzielność w podejmowaniu decyzji będących w jej kompetencjach, posiada własny budżet i mienie komunalne. Jak wspomnieliśmy na początku 27 maja 1990 r. odbyły się pierwsze wolne wybory do rad gminnych. Wybrana wówczas rada dokonała wyboru wójta. Mieszkańcy w wyborach bezpośrednich po raz pierwszy wybrali wójta w 2002 r.

Od 1990 r. gmina Mrozy buduje własną tożsamość. Czerpiąc z bogatej i różnorodnej historii, dąży do rozwoju i poprawy warunków życia.

Galeria

  • Powiększ zdjęcie

Rozwiń Metryka

Podmiot udostępniający informację:
Data utworzenia:2020-05-27
Data publikacji:2020-05-27
Osoba sporządzająca dokument:
Osoba wprowadzająca dokument:Administrator
Liczba odwiedzin:230