Upamiętnienie 80. Rocznicy Transportu Dzieci Zamojszczyzny do Mrozów
W sobotę 4 marca 2023 r. odbyły się uroczystości Upamiętnienia 80. Rocznicy Transportu Dzieci Zamojszczyzny do Mrozów. Ich organizatorem była Gmina Mrozy, Szkoła Podstawowa Nr 1 im. Romualda Traugutta w Mrozach oraz Stowarzyszanie Odra – Niemen Oddział Mazowiecki. Do Mrozów przybyły delegacje mieszkańców gminy Grabowiec, Uchanie i Zamościa wraz z reprezentacją najważniejszych gości - Dzieci z Zamojszczyzny, które przetrwały tamten okres.
Uroczystość rozpoczęła się Mszą Św. w kościele św. Teresy od Dzieciątka Jezus w Mrozach. Po Mszy Św. odbył się przemarsz z kościoła pod tablicę upamiętniającą transport Dzieci Zamojszczyzny na budynku dworca kolejowego w Mrozach, gdzie zostały złożone kwiaty. Następnie uczestnicy wydarzenia udali się do Szkoły Podstawowej nr 1 im. Romualda Traugutta w Mrozach na dalszą część obchodów rocznicowych.
W Szkole Podstawowej uroczystość hymnem państwowym rozpoczął Chór Miasta i Gminy Mrozy. Przybyłych gości przywitał Pan Dariusz Jaszczuk – Burmistrz Mrozów wraz z Panią Martą Prusińską – Dyrektor Szkoły Podstawowej w Mrozach. Następnie Pani dr Beata Kozaczyńska z Uniwersytetu Przyrodniczo-Humanistycznego w Siedlcach wygłosiła okolicznościowy referat, w którym przybliżyła historię wojennych losów dzieci polskich wysiedlonych z Zamojszczyzny w latach 1942-1943. Drugi referat na temat bohaterskiej postawy lokalnej społeczności Mrozów i okolicznych gmin w obronie Dzieci Zamojszczyzny przedstawiła Pani Ewa Grabarczyk. Wzruszającym momentem tej części uroczystości były wspomnienia Pani Marii Popek - Dziecka Zamojszczyzny, która opowiedziała o swoich przeżyciach związanych z dramatem wysiedlenia oraz doświadczoną pomocą. Nie zabrakło także wystąpień zaproszonych gości: Pana Czesława Mroczka – Posła na Sejm RP, Wojciecha Labudy – Pełnomocnika Prezesa Rady Ministrów ds. ochrony miejsc pamięci, Aurelii Michałowskiej - Mazowieckiej Kurator Oświaty, Pana Bartosza Popka – Wójta Gminy Grabowiec, Pana Arkadiusza Czyżewskiego - Burmistrza Kałuszyna.
Historię wysiedlonych w latach 1942-1943 przybliżyła także towarzysząca obchodom wystawa autorstwa dr Beaty Kołaczyńskiej pt. „Dzieci Zamojszczyzny: historie prawdziwe”.
Sobotnie uroczystości przebiegły w atmosferze wyjątkowej powagi, wzruszenia i zadumy oraz w głębokim przekonaniu, iż należy pielęgnować pamięć o tamtych wydarzeniach.
