Informacja w sprawie możliwości i podstaw prawnych stosowania armatek hukowych do płoszenia zwierząt niszczących uprawy rolne

Szanowni Państwo,

W związku z coraz częściej napływającymi do nas zapytaniami o legalność używania armatek hukowych przez rolników poniżej przedstawiamy informację dotyczącą całości zagadnienia.                                   

INFORMACJA w sprawie możliwości i podstaw prawnych stosowania armatek hukowych do płoszenia zwierząt niszczących uprawy rolne

Stosowanie gazowych armatek hukowych w celu ochrony upraw rolniczych i sadowniczych przed szkodami wyrządzanymi przez zwierzynę jest w Polsce legalne, ale podlega ścisłym regulacjom prawnym. Naruszenie tych przepisów może skutkować odpowiedzialnością cywilną lub karną.

I. Podstawy prawne i wymagane zezwolenia

W polskim prawie obowiązuje generalny zakaz umyślnego płoszenia i niepokojenia dzikich zwierząt. Legalne użycie armatki hukowej wymaga uzyskania odpowiedniej zgody, w zależności od gatunku zwierząt powodujących szkody:

1.    Ptaki i zwierzęta objęte ochroną gatunkową (np. szpaki, żurawie, łabędzie, kormorany):

• Podstawa prawna: Art. 52 ust. 1 pkt 11 oraz art. 56 ust. 2 i 4 Ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody.
• Wymóg: Rolnik musi uzyskać pisemne zezwolenie na odstępstwo od zakazów (w tym na płoszenie) wydawane przez właściwego Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska (RDOŚ).

2.    Zwierzyna łowna (np. dziki, jelenie, sarny, daniele):

• Podstawa prawna: Art. 9 ust. 1 pkt 2 oraz art. 15 ust. 2 Ustawy z dnia 13 października 1995 r. – Prawo łowieckie.
• Wymóg: Płoszenie zwierzyny łownej za pomocą urządzeń hukowych wymaga zgody Marszałka Województwa, wydawanej po zasięgnięciu opinii Polskiego Związku Łowieckiego.

II. Ograniczenia w użytkowaniu i uciążliwości dla sąsiadów

Posiadanie zezwolenia urzędowego nie zwalnia rolnika z obowiązku dbania o spokój mieszkańców okolicznych nieruchomości. Stosowanie armatek ograniczone jest następującymi przepisami:

1.   Zakłócanie ciszy nocnej i spokoju publicznego:

• Podstawa prawna: Art. 51 § 1 Ustawy z dnia 20 maja 1971 r. – Kodeks wykroczeń.
• Zasada: Armatki hukowe mogą być używane wyłącznie w porze dziennej (standardowo w godzinach 6:00 – 22:00). Używanie ich w nocy stanowi wykroczenie zagrożone mandatem karnym lub grzywną.

2.   Emisja hałasu do środowiska i relacje sąsiedzkie:

• Podstawa prawna: Art. 144 Ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny (tzw. prawo sąsiedzkie) oraz Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. – Prawo ochrony środowiska.
• Zasada: Właściciel nieruchomości powinien powstrzymywać się od działań, które zakłócają korzystanie z nieruchomości sąsiednich ponad przeciętną miarę (tzw. immisje). Choć rolnik ma prawo chronić swoje plony, hałas nie może przekraczać dopuszczalnych norm środowiskowych dla terenów zabudowanych.

III. Dobre praktyki i zalecenia

Aby zminimalizować ryzyko konfliktów sąsiedzkich oraz interwencji służb (Policji, Straży Gminnej/Miejskiej), rolnicy stosujący armatki hukowe powinni:

• Ustawiać urządzenia w możliwie największej odległości od zabudowań mieszkalnych.
• Kierować wylot lufy armatki w stronę przeciwną do najbliższych domów.
• Stosować bariery naturalne (np. pasy zieleni, ściany lasu) lub ekrany wygłuszające, aby tłumić dźwięk rozchodzący się w stronę budynków.
• Zaprogramować sterownik urządzenia na optymalną częstotliwość strzałów (zbyt częste detonacje wywołują agresję sąsiadów, a zwierzęta szybko się do nich przyzwyczajają).
• Poinformować najbliższych sąsiadów o planowanym okresie i godzinach pracy urządzenia.